TCMB’nin Banka Kredileri Eğilim Anketi’nde 2025 yılının dördüncü çeyreğinde, bankaların kullandırdıkları işletme kredilerine ilişkin genel değerlendirmelerinin uyguladıkları standartlarda sınırlı gevşeme yaşandığı yönünde olduğu belirtildi.  

Ankete göre, alt kırılımlar incelendiğinde; vade bakımından kısa vadeli kredilere uygulanan standartlarda belirgin gevşeme gözlenirken, uzun vadeli kredilere uygulanan standartların sınırlı gevşediği, para cinsi bakımından TL kredilere uygulanan standartlarda belirgin gevşeme gözlenirken, YP kredilere uygulanan standartlarda sıkılaşma eğiliminin devam ettiği, ölçek bakımından ise KOBİ’lere verilen kredilere uygulanan standartlarda belirgin gevşeme gözlenirken, büyük işletmelere verilen kredilere uygulanan standartların sıkılaştığı görüldü.

Aynı dönemde, konut ve taşıt kredilerine uygulanan standartlarda sınırlı gevşeme yönündeki değerlendirmelerde belirgin bir değişim gözlenmezken, diğer bireysel kredilere uygulanan standartlarda sınırlı sıkılaşma yönündeki değerlendirmelerde belirgin bir değişim görülmüyor.

2026 yılının ilk çeyreğinde, bankaların kullandırdıkları işletme kredilerine ilişkin genel beklentilerinin, uyguladıkları standartlardaki gevşemenin devam edeceği yönünde olduğu aktarıldı.

Alt kırılımlar incelendiğinde; vade bakımından kısa ve uzun vadeli kredilere uygulanan standartlarda gevşemenin devam etmesi, para cinsi bakımından TL kredilere uygulanan standartlarda gevşemenin devam etmesi, YP kredilere uygulanan standartların sınırlı gevşemesi, ölçek bakımından ise KOBİ’lere verilen kredilere uygulanan standartlarda gevşemenin devam etmesi, büyük işletmelere verilen kredilere uygulanan standartların gevşemesi bekleniyor.

Aynı dönemde, konut ve taşıt kredilerine uygulanan standartlarda aynı seyrin devam etmesi, diğer bireysel kredilerde ise standartların sınırlı sıkılaşması bekleniyor.

Kredi talepleri

2025 yılının dördüncü çeyreğinde, işletmelere verilen kredilere olan talepteki azalış yerini artışa bıraktı. Alt kırılımlar incelendiğinde; vade bakımından kısa ve uzun vadeli kredi talebindeki azalış yerini artışa bıraktı, para cinsi bakımından TL kredilere olan talepteki azalış yerini artışa bırakırken, YP kredilere olan talepteki artış seyri ise güçlenerek devam etti, ölçek bakımından ise KOBİ kredi talebinde belirgin bir artış görülürken, büyük işletme kredi talebindeki azalış yerini artışa bıraktı.

Aynı dönemde, konut ve diğer bireysel kredi talebindeki artışın zayıflayarak devam ettiği, taşıt kredi talebindeki azalışın ise yerini artışa bıraktığı görülüyor. Stok artırımı ve işletme sermayesi talebi artırıcı yönde etkileyen en önemli faktör oldu. Konut kredilerinde konut piyasasına ilişkin beklentiler, diğer bireysel kredilerde bireysel tasarruflar ve diğer bankalardan sağlanan krediler talebi artıran en önemli faktörler oldu.

2026 yılının ilk çeyreğinde, işletme kredilerine olan talepteki artışın güçlenerek devam etmesi bekleniyor. Aynı dönemde, konut ve taşıt kredi talebinin zayıflayarak devam edeceği, diğer bireysel kredi talebindeki artışın ise sınırlı zayıflayarak devam etmesi bekleniyor.

Kredi koşul ve kuralları

İşletmelere kullandırılan kredilere uygulanan koşul ve kurallara bakıldığında, ortalama krediler üzerindeki kar marjında azalış, daha riskli krediler üzerindeki kar marjında artış görüldü. Ayrıca kredi ya da kredi limitinin büyüklüğü ile teminat ihtiyacına ilişkin koşul ve kurallarda gevşeme gözlendi. Bireysel kredilere uygulanan koşul ve kurallarda ise belirgin bir değişim görülmedi.

Fonlama koşulları

Bankaların fon sağlama imkanlarının gelişimi incelendiğinde, 2025 yılının dördüncü çeyreğinde fonlama koşullarının yurt içinde gevşediği yönündeki değerlendirmelerin arttığı, yurt dışında gevşediği yönündeki değerlendirmelerin ise güçlü arttığı görüldü. Yurt dışı fonlama maliyeti ile diğer koşul ve kurallar, yurt dışı fonlama koşullarını gevşetici yönde etkiledi. 2026 yılının birinci çeyreğinde, yurt için fonlama koşullarındaki gevşemenin sınırlı artacağı, yurt dışında ise gevşemenin zayıflayacağı bekleniyor