Çanakkale Kara Savaşları sırasında hayatını kaybeden İskoç asker John Docherty'nin Gelibolu Yarımadası'nda ölümünün ardından ailesine verilen ''zafer madalyası'', 1 asır sonra Batı Avustralya'daki Quellington yakınlarındaki arazide toprak altında bulundu. Avustralyalı Rhys Hall, dedektörüyle bulduğu madalyayı, Docherty'nin büyük büyük torununa ulaşmasını sağladı.

Batı Avustralya'nın Perth Hills bölgesinde peyzaj işiyle uğraşan Rhys Hall, hobi olarak da dedektörüyle aramalar yapıp, tarihi açıdan ilginç askeri eşyalara ulaşıyor.

Çok sayıda rozet, siper sanatı ürünü ve hatta künye bulan Hall, HİBYA muhabirine yaptığı açıklamada, kişisel koleksiyonu bulunduğunu, ancak bazı buluntuları yerel müzelere bağışladığını, kişisel eşyaları da ailelerine geri ulaştırdığını söyledi.

Hall, dedektörle bulduğu malzemeleri kendisinde tarihe karşı büyük ilgi uyandırdığını, ancak uğraşının bazı kuralları bulunduğunu, koruma altındaki tarihi alanlarda arama yapmanın yasak olduğunu, kendisinin de yalnızca sahiplerinden izin aldığı özel mülklerde araştırma yaptığını aktardı.

Gelibolu Harekatı'nın Birinci Dünya Savaşı sırasında gerçekleştiğini bildiğini belirten Hall, ''Savaşları desteklemiyorum, ancak bunlar tarihin bir parçası olduğu için ilgimi çekiyor. İngiltere ve Avustralya adına Gelibolu'da savaşmış atalarım da var.'' bilgisini verdi.

1 asır sonra aileye geri dönen madalya

Rhys Hall, bir gün araştırma yaparken, üzerinde ''Er John Docherty 9097 AIF'' yazan madalya bulduğu bilgisini verdi.

Docherty'nin ailesine ulaşmak için çaba gösterdiğini, ancak bunda başarılı olamayınca Geraldton Tarih Derneği'nin başkanına gönderdiği mesajın, olağanüstü bir hikayeyi başlattığına işaret eden Hall, ''Birkaç saat içinde askeri kayıtlar, göçmenlik belgeleri ve aile tarihi araştırmaları sayesinde madalyanın arkasındaki yolculuk yavaş yavaş ortaya çıkmaya başladı.'' dedi.

Hall, Docherty'nin hizmet numarasının 9097 olduğunu ve 8. Cameronians (Scottish Rifles) Taburu'nda görev yaptığını, 28 Haziran 1915'te, Gelibolu'da, 34 yaşındayken çatışmada hayatını kaybettiğini, adının Seddülbahir bölgesindeki Helles Anıtı'nda yaşatıldığını bildirdi.

Madalya, Avustralya'ya nasıl geldi?

Rhys Hall, John Docherty'nin ölümünün ardından, geride eşi Catherine ve 4 kızını bıraktığını dile getirdi.

Asıl gizemin, Birinci Dünya Savaşı madalyasının Batı Avustralya'daki Quellington yakınlarında bir tarlaya nasıl gömüldüğü olduğunu dile getiren Hall, şöyle konuştu:

''Sonra önemli bir gelişme yaşandı. Haziran 1947'de Avustralya'nın Fremantle kentine ulaşan 'Largs Bay' gemisinin yolcu kayıtları bulundu. Kayıtlara göre John Docherty'nin kızı Mary, çocukları Margaret ve William ile Batı Avustralya'ya göç etmişti. Varış noktaları ise 'Iron Bark Burgess Siding üzerinden York, Batı Avustralya' olarak belirtilmişti. Bu bilgi, aileyi madalyayı bulduğum bölgeyle doğrudan ilişkilendiriyordu. Bir anda her şey anlam kazandı. Ailenin Ironbark Çiftliği'nde yaşadığı dönemde madalya kaybolmuş olmalıydı. Daha sonra onlarca yıl boyunca toprağın altında gizli kaldı ve ben metal dedektörüyle araştırma yaparken ortaya çıktı.''

Madalya toruna ulaştı

Hall, aile soyağacının takip edilmesinin ardından, Geraldton Tarih Derneği'nin John Docherty'nin büyük büyük torunu Jason McCracken ile iletişime geçmesini sağladığını bildirdi.

Madalyanın artık ait olduğu yere, ailesine güvenli şekilde geri dönmesini sağlamanın kendisi için mutluluk kaynağı olduğunu belirten Hall, sözlerini şöyle tamamladı:

''Aile için bu madalyanın geri verilmesi, kendi tarihleri ve John Docherty'nin hikayesiyle olan bağlarına yönelik ilgiyi yeniden canlandırdı. Bu olay, herkes için, en küçük eserlerin bile nesiller ve kıtalar boyunca uzanan olağanüstü yolculuklar taşıyabileceğini gösteren harika bir hatırlatma oldu. Bir zamanlar sonsuza dek kaybolduğu düşünülen bu madalya, sonunda yeniden evine döndü. Böylece bir aile, kendi hikayesinin önemli bir parçasıyla yeniden buluştu. Bu sürecin bir parçası olmak ise benim için büyük bir ayrıcalık.''